Bewindvoerders onder druk

Afgelopen maandag viel onder andere in het Nederlands Dagblad te lezen dat de bewindvoerder er soms een potje van maakt (lees: ND 4 oktober 2010, 'De bewindvoerder maakt er een potje van'). In het artikel wordt uitgelegd dat aan de ene kant de bewindvoerder te maken heeft met een kwetsbare clientengroep en aan de andere kant vaak veel clienten heeft waardoor het dienstverleningsniveau onder druk staat. Het aannemen van veel clienten wordt, aldus het artikel, in de hand gewerkt door de beperkte vergoeding die de bewindvoerder voor de werkzaamheden in rekening mag brengen. Op zichzelf geen verkeerd artikel, alleen jammer dat de kop van het artikel het vak van bewindvoerder toch weer in de 'verdachte hoek' plaatst. Aandacht voor de bewindvoerder is er eigenlijk vooral als er sprake is van problemen bij een of meerdere specifieke bewindvoerders.

Laat ik voorop stellen dat aandacht voor malafide hulpverlening en bewindvoering prima is. Het is een specialisme met de nodige technische ins en outs waar iemand, bij voorbeeld de onder bewindgestelde, niet altijd voldoende vanaf weet. Wat dat betreft is openheid van zaken een prima zaak! Het is echter te kort door de bocht om te stellen dat daarmee 'de bewindvoerder' zijn of haar zaken gemiddeld niet op orde heeft. Er zijn legio voorbeelden van kantoren die een prima dienstverlening leveren. En dat is een hele prestatie want in toenemende mate krijgen bewindvoerders te maken met een doelgroep die in (bijvoorbeeld) de schuldhulpverlening onvoldoende geholpen worden. In het artikel wordt niet voor niets gesproken over het afvoerputje van de maatschappij....

Toch stipt het artikel wel een dieperliggend probleem aan waar veel bewindvoerders mee te maken krijgen. Van oudsher zijn er veel eenpitters actief als zelfstandige bewindvoerder. Dat maakt bijvoorbeeld de continuiteit van de dienstverlening van de bewindvoerder kwetsbaar. Daarbij komt dat een bewindvoerder een behoorlijk aantal clienten zal moeten begeleiden wil hij of zij als eenpitter daar een fatsoenlijke boterham aan kunnen overhouden. En ook dat is in het belang van de client.

Tijdens het begeleiden van (veelal) startende bewindvoerders komt dit onderwerp ook regelmatig aan de orde. Deze starters willen graag als zelfstandige aan de slag en daar leent het vak van bewindvoerder zich in principe ook goed voor. De vraag is alleen: wanneer heb je een optimale clientenportefueille? Aan de ene kant voldoende clienten om daarmee de kost te kunnen verdienen, aan de andere kant niet te veel clienten om goede dienstverlening te kunnen bieden. Het is en blijft een lastig evenwicht, zeker nu de problematiek van de clienten toeneemt. Ik zou er in ieder geval voor willen pleiten om kritisch te kijken naar het toelaten van clienten in de bewindvoering? Is het echt het juiste middel voor een client die te maken heeft met multiproblematiek en hoge schulden? Beschermingsbewindvoering is in veel van die gevallen mijns inziens niet wondermiddel waarvoor het vaak gehouden wordt.

Zou dit vraagstuk verholpen zijn als de vergoeding hoger is? Daar is zeker wat voor te zeggen, gezien de werkzaamheden die de bewindvoerder voor de client dient te verrichten. Wat ook zou helpen is het moment van vergoeden van de kosten. Dat zit zo: Het overgrote deel van de clienten vraagt bij de gemeente bijzondere bijstand aan voor de maandelijkse vergoeding. Gemeenten kiezen echter na toekenning voor een nogal verschillend 'betaalbeleid'. Waar de ene gemeente maandelijks de vergoeding overmaakt, maakt de andere gemeente pas na het einde van het jaar de vergoeding over. In die gevallen financiert de bewindvoerder in feite de kosten voor; zeker als de client geen ruimte heeft om de kosten eerst zelf te betalen en later te krijgen via de bijzondere bijstand. Zeker voor starters is deze wijze van vergoeden in financieel opzicht een onneembare horde.

Je zou op basis van dit bericht de conclusie kunnen trekken dat het vak van bewindvoerder zich misschien toch niet zo goed leent om als eenpitter uit te voeren. Dat bedoel ik niet! Wat wel van belang is, is om bij de start van de bewindvoerderscarriere na te denken over een aantal van deze aspecten. Beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald: de client heeft immers recht op optimale dienstverlening!